دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از برنامه دولت خود برای تشکیل یک «نیروی هوش مصنوعی» (AI Force) و انتصاب فردی در جایگاه «تزار هوش مصنوعی» خبر داده است. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که هم‌زمان نگرانی‌ها درباره سرعت توسعه فناوری‌های پیشرفته هوش مصنوعی و خطرات احتمالی آن افزایش یافته است. ترامپ در پیامی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد دولت آمریکا قصد ندارد مانعی بر سر راه رشد صنعت هوش مصنوعی ایجاد کند. او همچنین با درخواست‌ها برای کند کردن روند توسعه این فناوری تا زمان ایجاد سازوکارهای ایمنی بیشتر مخالفت کرد و تأکید داشت که آمریکا باید در رقابت جهانی هوش مصنوعی، به‌ویژه در برابر چین، جایگاه پیشرو خود را حفظ کند.

رئیس‌جمهور آمریکا جزئیات بیشتری درباره ساختار «AI Force»، وظایف آن یا زمان اجرای این طرح ارائه نکرده است. با این حال، او هوش مصنوعی را یکی از مهم‌ترین تحولات فناورانه پیش رو دانسته و آن را با انقلاب صنعتی و ظهور اینترنت مقایسه کرده است. ترامپ همچنین مدعی شده است که این فناوری می‌تواند در آینده تأثیر بسیار بزرگی بر اقتصاد آمریکا داشته باشد.

موضوع هوش مصنوعی اکنون به یکی از محورهای مهم رقابت فناوری میان آمریکا و چین تبدیل شده است. دو اقتصاد بزرگ جهان تلاش می‌کنند در زمینه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی، زیرساخت‌های محاسباتی، تراشه‌ها و فناوری‌های مرتبط برتری پیدا کنند. انتظار می‌رود موضوع هوش مصنوعی و رقابت فناوری دو کشور در دیدار ترامپ و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، نیز مورد توجه قرار گیرد.

در مقابل دیدگاه دولت آمریکا درباره ادامه سریع توسعه هوش مصنوعی، برخی پژوهشگران و مدیران صنعت نسبت به خطرات احتمالی این فناوری هشدار داده‌اند. یکی از نگرانی‌های اصلی، توسعه سیستم‌هایی است که در آینده بتوانند توانایی‌هایی فراتر از انسان در حوزه‌های مختلف داشته باشند؛ فناوری‌هایی که گاهی با عنوان «ابرهوش مصنوعی» (Superintelligence) از آنها یاد می‌شود.

شرکت‌های بزرگ حوزه هوش مصنوعی از جمله Anthropic، OpenAI و Google نیز در ماه‌های اخیر درباره مسائل امنیتی و سوءاستفاده احتمالی از مدل‌های هوش مصنوعی گزارش‌هایی منتشر کرده‌اند. افزایش توانایی عامل‌های هوش مصنوعی و امکان انجام مستقل‌تر وظایف نیز باعث شده موضوع نظارت انسانی و کنترل رفتار این سیستم‌ها اهمیت بیشتری پیدا کند. Anthropic در گزارش‌های جدید خود بر ضرورت اندازه‌گیری میزان خودکارشدن فعالیت‌های تحقیق و توسعه، نظارت بر عامل‌های هوش مصنوعی و استفاده از ارزیاب‌های مستقل تأکید کرده است.

داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic، نیز از رویکردهایی برای افزایش نظارت و ایجاد چارچوب‌های ایمنی در توسعه هوش مصنوعی حمایت کرده است. این شرکت در چارچوب پیشنهادی خود خواستار شفافیت بیشتر، ارزیابی مستقل مدل‌های پیشرفته، گزارش‌دهی درباره ریسک‌ها و نظارت متناسب با سطح توانایی و خطر سیستم‌های هوش مصنوعی شده است. از سوی دیگر، جک کلارک، یکی از بنیان‌گذاران Anthropic، درباره ضرورت وجود سازوکارهایی برای توقف یا محدود کردن سیستم‌های هوش مصنوعی در شرایط بحرانی صحبت کرده است. این بحث بخشی از نگرانی گسترده‌تر درباره نحوه کنترل مدل‌هایی است که به تدریج توانایی انجام وظایف پیچیده را با دخالت کمتر انسان پیدا می‌کنند.

نگرانی درباره پیامدهای هوش مصنوعی تنها به آمریکا محدود نیست. در بریتانیا نیز نمایندگان پارلمان درباره تأثیرات این فناوری بر حقوق بشر هشدار داده‌اند و معتقدند قوانین موجود ممکن است برای سرعت رشد هوش مصنوعی کافی نباشند. کمیته مشترک حقوق بشر پارلمان بریتانیا نیز خواستار تدوین قانونی جدید برای مقابله با خطرات مرتبط با هوش مصنوعی شده است.

در مجموع، اظهارات ترامپ نشان می‌دهد که سیاست آمریکا در حوزه هوش مصنوعی همچنان بر حفظ سرعت توسعه، تقویت رقابت فناوری با چین و جلوگیری از عقب‌ماندن این کشور در حوزه AI متمرکز است. در مقابل، شرکت‌های فناوری، پژوهشگران و قانون‌گذاران بر این باورند که هم‌زمان با افزایش توانایی مدل‌های هوش مصنوعی، سازوکارهای نظارتی و ایمنی نیز باید توسعه پیدا کنند.

به این ترتیب، بحث درباره آینده هوش مصنوعی اکنون میان دو رویکرد اصلی در جریان است: ادامه سریع توسعه برای حفظ مزیت فناوری و اقتصادی از یک سو و افزایش نظارت، ارزیابی ریسک و ایجاد سازوکارهای ایمنی از سوی دیگر. تصمیمات دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ فناوری در این زمینه می‌تواند نقش مهمی در مسیر توسعه نسل بعدی سیستم‌های هوش مصنوعی داشته باشد.

منبع خبر: bbc