James J. Collins، استاد مهندسی پزشکی در MIT و از رهبران علمی کلینیک Abdul Latif Jameel Clinic for Machine Learning in Health، پروژه‌ای چندرشته‌ای را برای مقابله با تهدید رو‌به‌رشد مقاومت آنتی‌میکروبی (AMR) آغاز کرده است. این طرح پژوهشی با حمایت مالی Jameel Research اجرا می‌شود و تمرکز آن بر ترکیب زیست‌شناسی مصنوعی و هوش مصنوعی مولد برای توسعه نسل جدیدی از آنتی‌باکتریال‌های هدفمند است. این پروژه سه‌ساله با بودجه اولیه ۳ میلیون دلار در دپارتمان مهندسی زیستی و مؤسسه مهندسی پزشکی و علوم MIT اجرا می‌شود و هدف آن طراحی و اعتبارسنجی آنتی‌باکتریال‌های برنامه‌پذیر علیه پاتوژن‌های کلیدی است.

بحران جهانی AMR و ضرورت نوآوری

مقاومت آنتی‌میکروبی که عمدتاً ناشی از مصرف بی‌رویه و نادرست آنتی‌بیوتیک‌هاست، باعث افزایش سریع عفونت‌های مقاوم به دارو شده است. در حالی که سرعت ظهور باکتری‌های مقاوم افزایش یافته، روند توسعه آنتی‌بیوتیک‌های جدید کند شده است. این بحران به‌ویژه در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط شدیدتر است، زیرا کمبود زیرساخت‌های تشخیصی منجر به تأخیر در درمان یا استفاده از داروهای نامناسب می‌شود. کارشناسان حوزه سلامت، AMR را یکی از جدی‌ترین تهدیدهای قرن حاضر برای سلامت عمومی می‌دانند؛ تهدیدی که بدون راهکارهای نوآورانه می‌تواند اثربخشی بسیاری از درمان‌های پزشکی را از بین ببرد.

طراحی آنتی‌باکتریال‌های هوشمند با هوش مصنوعی مولد

هسته اصلی این پروژه بر توسعه نسل جدیدی از آنتی‌باکتریال‌های هدفمند استوار است. در این رویکرد، از هوش مصنوعی مولد برای طراحی پروتئین‌های کوچک استفاده می‌شود که قادرند عملکردهای حیاتی خاصی را در باکتری‌ها غیرفعال کنند. این مولکول‌های طراحی‌شده سپس توسط میکروب‌های مهندسی‌شده تولید و به محل عفونت منتقل می‌شوند. این روش نسبت به آنتی‌بیوتیک‌های سنتی، دقیق‌تر و قابل تنظیم‌تر است؛ زیرا به جای حمله گسترده به طیف وسیعی از باکتری‌ها، به‌صورت هدفمند ساختار یا عملکرد خاصی را در پاتوژن مورد نظر مختل می‌کند. چنین رویکردی می‌تواند احتمال بروز مقاومت جدید را کاهش دهد و درمان‌های شخصی‌سازی‌شده‌تری ارائه دهد.

جیمز کالینز تأکید می‌کند مقابله با AMR نیازمند ایده‌های علمی جسورانه و در عین حال قابل انتقال به کاربردهای واقعی است. همچنین Mohammed Abdul Latif Jameel، رئیس شبکه بین‌المللی عبداللطیف جمیل، مقاومت آنتی‌میکروبی را یکی از فوری‌ترین چالش‌های جهان دانسته و بر ضرورت همکاری‌های علمی پایدار برای تقویت سلامت جهانی تأکید کرده است. این پروژه می‌تواند نمونه‌ای از هم‌افزایی هوش مصنوعی و زیست‌فناوری در حل بحران‌های جهانی سلامت باشد و مسیر تازه‌ای برای توسعه داروهای ضدباکتری نوین ترسیم کند.

منبع خبر: news.mit