علم همواره موتور اصلی پیشرفت بشر بوده است، اما با وجود پیچیده‌تر شدن مشکلات جهانی، سرعت کشفیات علمی در سال‌های اخیر کاهش یافته است. برای مقابله با این چالش، Google.org از راه‌اندازی یک صندوق ۲۰ میلیون دلاری با عنوان AI for Science خبر داده است؛ ابتکاری که هدف آن حمایت از دانشگاه‌ها، سازمان‌های غیرانتفاعی و استارتاپ‌هایی است که از هوش مصنوعی برای حل پیچیده‌ترین مسائل علمی جهان استفاده می‌کنند.

گوگل اعلام کرده است که ۱۲ تیم برگزیده، دریافت‌کنندگان اصلی این حمایت مالی هستند. وجه تمایز این پروژه‌ها در آن است که آن‌ها تنها از هوش مصنوعی برای پردازش داده‌ها استفاده نمی‌کنند، بلکه از آن به‌عنوان ابزاری برای شکستن موانع اساسی علم در حوزه‌هایی مانند سلامت، کشاورزی، تنوع زیستی، انرژی پاک و تغییرات اقلیمی بهره می‌برند. تمامی این تیم‌ها به اصول علم باز (Open Science) متعهد هستند و انتظار می‌رود خروجی آن‌ها شامل داده‌ها و ابزارهای متن‌باز باشد.

تحول در علم زیستی و سلامت

پنج پروژه منتخب در حوزه سلامت، به‌دنبال تبدیل داده‌های پیچیده زیستی به دانشی پیش‌بینی‌پذیر و دقیق هستند. از جمله این پروژه‌ها می‌توان به تلاش دانشگاه واشنگتن برای رمزگشایی از ۹۹ درصد ناشناخته ژنوم انسان، استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌های عصبی و شبیه‌سازی دیجیتالی پیشرفت بیماری‌ها اشاره کرد. همچنین، پژوهشگرانی با کمک ابزارهایی مانند AlphaFold در حال پیش‌بینی تکامل انگل‌های مالاریا و شناسایی سریع مقاومت دارویی هستند. در فرانسه نیز یک استارتاپ با ساخت اسکنر مبتنی بر هوش مصنوعی، زمان شناسایی باکتری‌های مقاوم به دارو را از چند روز به کمتر از یک ساعت کاهش داده است.

آینده هوشمند سیستم‌های غذایی

افزایش جمعیت و تغییرات اقلیمی فشار زیادی بر سیستم‌های غذایی جهان وارد کرده است. پروژه‌های منتخب در این بخش از هوش مصنوعی برای پرورش محصولات مقاوم‌تر، بهبود کیفیت تغذیه و کاهش اثرات زیست‌محیطی استفاده می‌کنند. از پیش‌بینی تعامل گیاهان با عوامل بیماری‌زا گرفته تا تحلیل مولکول‌های ناشناخته مواد غذایی و کاهش انتشار متان دام‌ها، همگی نمونه‌هایی از کاربرد عملی AI در امنیت غذایی هستند.

حفاظت از تنوع زیستی و تاب‌آوری سیاره

در بخش محیط‌زیست و انرژی، پروژه‌هایی با کمک مدل‌های زبانی بزرگ و هوش مصنوعی در حال مستندسازی گونه‌های گیاهی، استانداردسازی داده‌های همجوشی هسته‌ای، کشف مواد جدید برای جذب کربن و تسریع تحقیقات انرژی پاک هستند. این تلاش‌ها می‌تواند نقش کلیدی در حفظ تنوع زیستی و مقابله با بحران اقلیمی ایفا کند. در مجموع، ابتکار AI for Science نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند مسیر علم را از دهه‌ها به سال‌ها کاهش دهد و آینده‌ای سریع‌تر، دقیق‌تر و پایدارتر برای کشفیات علمی رقم بزند.

منبع خبر: blog.google