
تا پیش از این هفته، روایت غالب دربارهی انویدیا این بود: در سالهای نخست رونق هوش مصنوعی، این شرکت تنها منبع تراشههای گرافیکی پیشرفته بود و از رشد این صنعت سود کلانی برد. اما در سالهای اخیر، غولهای فناوری مانند آمازون و گوگل تراشههای اختصاصی خود را توسعه دادهاند و بسیاری از سرمایهگذاران را نسبت به پایداری مزیت رقابتی انویدیا مردد کردهاند. این روایت تا حد زیادی درست است؛ ارزش بازار انویدیا از ابتدای ۲۰۲۳ تا میانهی ۲۰۲۵ ده برابر شد، اما در یک سال گذشته به دلیل نگرانی از رقابت در حوزهی GPU، رشد سهام این شرکت کندتر شده است.
روایت تازه پس از گزارش مالی
با انتشار گزارش مالی انویدیا در روز چهارشنبه، روایت تازهای شکل گرفته است: مزیت رقابتی انویدیا فراتر از تراشههای گرافیکی است. با رشد زیرساختهای هوش مصنوعی به مقیاس گیگاواتی، مدیریت و هماهنگی جریان داده در مراکز داده به چالشی پیچیده تبدیل شده است. انویدیا بخش عمدهای از سختافزارهای پیشرفتهی لازم برای این کار را ساخته و همین موضوع، حتی در شرایط افزایش رقابت بر سر GPU، به آن برتری قابل توجهی در سیستمهای پیرامونی میدهد.
معماری Vera Rubin؛ چیزی فراتر از یک تراشه
انویدیا هماکنون در حال عرضهی معماری Vera Rubin است که تراشهی گرافیکی Rubin را با مجموعهای از واحدهای دیگر مانند پردازندهی Vera، شتابدهندهی استنتاج Groq 3 LPX و رکهای اختصاصی ذخیرهسازی و شبکه ترکیب میکند. برخلاف GPU که وظیفهی پردازش توکنها را برعهده دارد، این اجزا مسئول تضمین کارایی بخشهای اطراف GPU هستند؛ به بیانی دیگر، اگر GPU موتور خودرو باشد، این سیستمها بقیهی بدنهی خودرو محسوب میشوند.

طبق گفتهی جیسون هاردی، معاون فناوری ذخیرهسازی انویدیا، پردازندهی Vera بر حل مسئلهی هماهنگسازی داده تمرکز دارد، زیرا حافظهی قابل نصب در یک سرور یا پلتفرم محاسباتی محدود است. با رشد قدرت پردازشی مراکز داده، ظرفیت حافظه نیز افزایش یافته و شرکتهایی مانند مایکرون از این روند سود بردهاند؛ اما رساندن داده بهموقع به GPU کار سادهای نیست. به گفتهی هاردی، پردازندهی Vera توانسته در برخی عملیات، بهبودی نزدیک به سه برابر ایجاد کند و امکان بهرهبرداری کامل از حافظهی فلش را بدون ایجاد گلوگاه فراهم سازد.
رویکرد اوپنایآی؛ مسیر دیگری به همان مقصد
چالش مشابهی خارج از انویدیا نیز دیده میشود. اوپنایآی در توسعهی تراشهی اختصاصی Jalapeño تلاش کرده این مشکل را از ریشه حل کند؛ این شرکت اعلام کرده که طراحی این تراشه با هدف کاهش جابهجایی داده و تأخیر ارتباطی انجام شده، بهگونهای که کل بار پردازشی در یک سیستم یکپارچه باقی بماند. اگرچه رویکرد اوپنایآی متفاوت است -پرهیز کامل از جابهجایی داده در یک تراشهی یکپارچه- اما منطق کلی یکسان است: افزایش کارایی از طریق مدیریت هوشمندانهی جریان داده، نه صرفاً افزودن قدرت پردازشی.
میدان رقابت تازه در زیرساخت هوش مصنوعی
تمرکز جدید بر ارکستراسیون داده، بهخودیخود پیروزی قطعی برای انویدیا نیست؛ این شرکت باید در این عرصه نیز با رقبای تراشهساز و غولهای فناوری رقابت کند، همانطور که در حوزهی GPU با آنها رقابت داشته است. اما نکتهی کلیدی این است که میدان رقابت به لایهی تازهای منتقل شده که در آن، ساخت یک GPU رقیب اهمیت کمتری دارد و آنچه واقعاً تعیینکننده است، توانایی کارآمدسازی کل سیستم است. دستکم در مراحل ابتدایی این رقابت، انویدیا پیشتاز بهنظر میرسد.
منبع خبر: finance

شاهین آقامعلی


پاسخ :