شرکت SpaceX به رهبری ایلان ماسک برنامه‌ای جاه‌طلبانه و بحث‌برانگیز را به نهادهای نظارتی آمریکا ارائه کرده است که می‌تواند آینده محاسبات هوش مصنوعی را دگرگون کند. طبق این درخواست که به کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) ارائه شده، اسپیس‌ایکس قصد دارد در بلندمدت تا یک میلیون ماهواره را به مدار زمین ارسال کند؛ ماهواره‌هایی که نه‌تنها برای ارتباطات، بلکه به‌عنوان دیتاسنترهای مداری مبتنی بر هوش مصنوعی فعالیت خواهند کرد.

بر اساس این طرح، مدار زمین به شبکه‌ای عظیم از گره‌های پردازشی فضایی تبدیل می‌شود که توان پردازش بی‌سابقه‌ای برای اجرای الگوریتم‌های یادگیری ماشین، پردازش داده‌های عظیم و رایانش لبه‌ای (Edge Computing) فراهم می‌کنند. این ماهواره‌ها در ارتفاعی بین ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر از سطح زمین مستقر خواهند شد و از طریق لینک‌های لیزری فوق‌سریع به شبکه استارلینک متصل می‌شوند؛ شبکه‌ای که امکان انتقال داده در سطح پتابیت بر ثانیه را به ایستگاه‌های زمینی فراهم می‌کند.

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این دیتاسنترهای فضایی، تأمین انرژی خورشیدی تقریباً دائمی است. اسپیس‌ایکس معتقد است استفاده از انرژی خورشید در فضا می‌تواند هزینه‌ها، مصرف انرژی فسیلی و اثرات زیست‌محیطی دیتاسنترهای زمینی را به‌شدت کاهش دهد. همچنین سرمای طبیعی خلأ فضا می‌تواند به حل یکی از چالش‌های بزرگ دیتاسنترها یعنی خنک‌سازی تجهیزات پردازشی کمک کند.

اسپیس‌ایکس در این پرونده نظارتی، با لحنی کم‌سابقه و تمدنی، این پروژه را گامی در مسیر تبدیل بشر به یک تمدن سطح دوم کارداشف (Kardashev Type II) توصیف کرده؛ تمدنی که قادر است از بخش قابل‌توجهی از انرژی خورشید استفاده کند. به باور این شرکت، زیرساخت‌های زمینی دیگر پاسخ‌گوی رشد انفجاری تقاضا برای هوش مصنوعی نیستند و آینده این فناوری در فضا رقم خواهد خورد.

واکنش‌ها به این طرح بسیار متنوع بوده است. علاقه‌مندان فناوری از آن به‌عنوان «دروازه‌ای به مریخ» یاد می‌کنند، در حالی که منتقدان با اشاره به فیلم‌هایی مانند Terminator از تولد یک «اسکای‌نت فضایی» شوخی یا ابراز نگرانی می‌کنند. نگرانی‌های زیست‌محیطی، آلودگی نوری، ازدحام مداری و افزایش زباله‌های فضایی نیز از مهم‌ترین چالش‌های مطرح‌شده هستند. با این حال، طرفداران این ایده معتقدند فضا می‌تواند گلوگاه انرژی هوش مصنوعی را برطرف کرده و پیشرفت‌هایی شگرف در حوزه‌هایی مانند مدل‌سازی اقلیم، پزشکی شخصی‌سازی‌شده و علم داده رقم بزند. اگر این طرح تأیید شود، آینده محاسبات ممکن است نه روی زمین، بلکه در میان ستارگان شکل بگیرد.

منبع خبر: gulfnews